مىباشد . او الدّلالة : يعنى از صفات لفظ . و ان كان الخ : ضمير در « كان » به مفهوم برمىگردد . و توصيف الدّلالة الخ : جواب سؤال مقدر است : « اگر مفهوم ، صفت مدلول و معنا مىباشد پس چرا گفته مىشود صفت دلالت است ؟ » . كان من باب الخ : ضمير در « كان » به توصيف الدّلالة برمىگردد . و قد انقدح من ذلك : مشار اليه « ذلك » مطالب ذكر شده مىباشد . و عدمه : ضمير در « عدمه » به ثبوت مفهوم برگشته و كلمهء « عدمه » عطف به ثبوت مىباشد . يعنى « فى عدمه » . انّما يكون فى الخ : ضمير در « يكون » به « النّزاع » برمىگردد . او غيرهما : ضمير در « غيرهما » به قضيّهء شرطيّه يا وصفيّه برمىگردد . هل تدلّ الخ : ضمير در « تدل » به قضيّهء شرطيّه يا وصفيّه برمىگردد . على تلك الخصوصيّة : مقصود از « تلك الخصوصيّة » خصوصيّت در مفهوم مىباشد . لتلك القضيّة الاخرى : يعنى قضيّه شرطيّه‌اى كه منطوق كلام مىباشد . شرح ( پرسش و پاسخ ) 1 - مفهوم چيست ؟ ( و هى انّ المفهوم . . . و كان يلزمه لذلك ) ج : مىفرمايد : مفهوم آن‌گونه كه از موارد اطلاقش « 1 » به دست مىآيد عبارت است از حكم انشايى يا اخبارى « 2 » كه لازمهء اين حكم ، خصوصيّت معنايى است كه از لفظ با اين

--> ( 1 ) - يعنى تعريف مفهوم كه در لسان اصوليّون يا عرف گفته مىشود . تعريف مصنّف بعدا مىآيد . ( 2 ) حكم انشايى مثل « إن جاءك زيد فاكرمه » كه مفهومش عبارت از « ان لم يجئك فلا تكرمه » كه نهى از اكرام زيد در صورت نيامدنش ، مفهوم براى « إن جاءك زيد فاكرمه » مىباشد .